Cách chọn các loại giấy vẽ phù hợp từng chất liệu màu

Mỗi loại màu vẽ từ màu nước, màu chì cho đến sáp dầu hay acrylic đều đòi hỏi độ dày mỏng và độ nhám mịn của giấy khác nhau. Việc sử dụng sai loại giấy thường dẫn đến tình trạng màu lên không đúng sắc độ, bề mặt giấy bị cong vênh hoặc xù lông khi vẽ. Nhằm giải quyết vấn đề đó, bài viết này sẽ cung cấp đầy đủ đặc tính của từng dòng giấy vẽ thông dụng, đồng thời hướng dẫn cách lựa chọn giấy vẽ phù hợp với chất liệu màu bạn đang sử dụng.

Các thông số kỹ thuật cần biết khi chọn mua giấy vẽ mỹ thuật

Giấy vẽ mỹ thuật chuyên dụng rất đa dạng về mẫu mã, thương hiệu và kích thước (như A3, A4, A5). Không giống như các loại giấy in ấn hay giấy photocopy thông thường, giấy mỹ thuật thường dày dặn hơn, có kết cấu sợi riêng và được tráng thêm một lớp keo (thường là Gelatin) trên bề mặt hoặc tráng từ trong lõi. Lớp gelatin này giúp điều chỉnh độ thẩm thấu, giữ cho sắc tố màu ở lại trên bề mặt giấy giúp màu sắc rực rỡ, tươi tắn hơn và cho phép người vẽ thực hiện các kỹ thuật loang màu, hòa màu dễ dàng.

Để chọn mua được loại giấy tốt và phù hợp với túi tiền, bạn cần lưu ý các thông số kỹ thuật ghi trên bao bì sản phẩm:

Vân giấy (Texture / Surface)

Hiện nay trên thị trường có 3 loại vân chính mà bất kỳ hãng họa cụ nào cũng áp dụng:

• Vân Hot Press: Bề mặt giấy rất mịn, phẳng, không sần (đôi khi bao bì ghi là smooth). Do bề mặt láng nên màu vẽ nhanh khô, thích hợp để vẽ tranh chì chi tiết, vẽ nét bằng bút kim, bút lông, viết calligraphy hoặc vẽ màu nước kết hợp đi nét viền.
• Vân Cold Press: Bề mặt giấy có độ nhám và vân sần nhẹ. Đây là loại vân được mọi người thường dùng nhất và cực kỳ phù hợp cho người mới bắt đầu học vẽ màu nước. Vân Cold Press giữ nước vừa phải, giúp các mảng loang màu đều và đẹp.
• Vân Rough: Là loại giấy có bề mặt nhám gồ ghề nhất, xù xì tự nhiên. Loại vân này khá khó sử dụng, thường thích hợp cho các nghệ sĩ chuyên nghiệp vẽ tranh khổ lớn, tạo hiệu ứng tương phản mạnh cho tranh phong cảnh, tạo cấu trúc đá, cây cối nhờ các hạt màu đọng vào kẽ rãnh của vân giấy.

Định lượng giấy (Weight)

Định lượng giấy vẽ thường được đo lường bằng đơn vị gsm (gram trên mỗi mét vuông). Chỉ số gsm càng cao thì giấy càng nặng, càng dày và tất nhiên giá thành cũng đắt hơn.

• Với nhu cầu vẽ phác thảo nhanh, ký họa bằng chì mỏng, bạn chỉ cần giấy từ 45 gsm đến 120 gsm.
• Để vẽ tranh chì hoàn thiện, vẽ sáp dầu, bạn nên cân nhắc định lượng từ 125 gsm đến 200 gsm.
• Riêng đối với vẽ màu nước hoặc kỹ thuật vẽ phủ nhiều lớp wash (vẽ màu lên giấy ẩm), bạn bắt buộc phải chọn loại giấy có định lượng ít nhất từ 250 gsm đến 300 gsm để đảm bảo giấy không bị bở, rách hoặc cong vênh khi ngậm nước.

Thành phần nguyên liệu (Cotton & Wood Pulp)

Một thông số cực kỳ quan trọng quyết định độ bền của bức tranh mà các bài viết thông thường hay bỏ qua:

• 100% Cotton (Sợi bông): Giấy làm hoàn toàn từ sợi bông tự nhiên có độ dai, bền màu tối đa, thấm hút nước sâu và đều. Giấy chịu được sửa dòng, chịu tẩy nhiều lần mà không bị bong tróc xù lông.
• Wood Pulp (Bột gỗ): Giá hạt dẻ hơn rất nhiều, phù hợp cho học sinh sinh viên luyện tập. Giấy bột gỗ nhanh khô hơn, khi vẽ màu nước dễ để lại vệt nước sắc cạnh nếu người vẽ chưa quen tay.
• Alpha Cellulose: Loại giấy bột gỗ cao cấp đã được lọc sạch tạp chất, mang lại trải nghiệm êm ái gần như giấy cotton nhưng giá thành mềm hơn.

Nồng độ Acid (Độ pH)

Hãy luôn kiểm tra và ưu tiên chọn các dòng giấy có ghi chữ Acid-free trên bao bì. Điều này chứng tỏ giấy đã được khử axit hoàn toàn, giúp tác phẩm của bạn giữ nguyên sắc độ ban đầu, không bị ố vàng hay mục giòn sau một thời gian dài tiếp xúc với không khí.

Các loại giấy vẽ chì và phác thảo (Sketch & Drawing)

Kỹ thuật vẽ chì chủ yếu dựa vào áp lực tay và sự cọ xát của ngòi bút nên giấy không cần quá dày nhưng phải chịu tẩy xóa tốt và không bị xù lông. Nhu cầu ký họa nhanh chỉ cần giấy mỏng từ 45 gsm đến 90 gsm bề mặt mịn.

Riêng vẽ hình họa hoặc than chì chuyên sâu (2B đến 8B) cần đắp nhiều lớp bóng nên phải dùng giấy dày dặn hơn từ 100 gsm đến 180 gsm có vân nhám nhẹ để giữ hạt than tốt hơn. Các dòng giấy vẽ chì phổ biến bạn có thể tham khảo:

• Giấy Canson mỏng (125 gsm): Dòng giấy truyền thống có vân ngang đặc trưng, chịu tẩy xóa khá tốt, cực kỳ quen thuộc với học sinh luyện thi khối V, khối H.
• Giấy Roki (180 gsm): Thiết kế một mặt mịn một mặt nhám nhẹ, chất giấy dày dặn, độ trắng sáng cao và giá thành rất rẻ.
• Giấy Fabriano Schizzi (120 gsm): Dòng giấy vẽ phác thảo cao cấp của Ý, bề mặt bám chì tốt, lướt bút rất êm tay.

Các loại giấy vẽ màu nước (Watercolor Paper)

Các loại giấy vẽ màu nước đòi hỏi tiêu chuẩn cao nhất về khả năng chịu nước để tránh bị bở nát khi loang màu. Khi chọn mua, bạn nên hướng tới định lượng tiêu chuẩn từ 300 gsm trở lên.

Các dòng giấy từ bình dân đến cao cấp bạn có thể tham khảo:

• Giấy vẽ màu nước Happy (300 gsm): Vân Cold Press, không chứa acid và giá hạt dẻ, phù hợp nhất cho người mới tập loang màu.
• Giấy Nabii Aqua Fat (300 gsm): Thương hiệu Việt Nam với thiết kế 1 mặt mịn và 1 mặt nhám, rất tiện lợi cho nhiều kỹ thuật vẽ khác nhau.
• Giấy vẽ BaoHong (300 gsm): Làm từ 100% cotton, loang màu tốt, giữ ẩm lâu và có đủ cả 3 loại vân (Hot, Cold, Rough) để lựa chọn.
• Giấy Canson Montval (300 gsm): Dòng giấy bột gỗ cao cấp, màu trắng muốt, lên màu rất tươi tắn và rực rỡ nhưng bề mặt có lớp keo nhẹ.
• Giấy vẽ màu nước Arches (300 gsm): Vua của các loại giấy màu nước. Chất giấy 100% cotton tự nhiên, cho hiệu ứng loang đỉnh cao và giữ tác phẩm bền bỉ hàng thế kỷ.

Các loại giấy vẽ sáp dầu (Oil Pastel)

Màu sáp dầu có thành phần dầu và sáp dẻo nên màu khá nặng, bám dính cao. Khi vẽ sáp dầu phong cảnh hoặc đắp nổi tạo khối (impasto), bạn cần loại giấy có kết cấu dai để chịu được lực miết mà không bị rách bề mặt. Định lượng phù hợp nhất là từ 200 gsm đến 240 gsm và nên chọn vân mịn để dễ hòa trộn màu.

Các dòng giấy vẽ sáp dầu chất lượng bạn có thể tham khảo:

• Giấy Paul Rubens Oil Pastel (240 gsm): Thiết kế vân mịn chuyên dụng giúp lớp sáp bám chắc, miết màu êm tay và thoải mái đắp màu dày.
• Giấy vẽ sáp dầu Kuelox (240 gsm): Chất giấy dai, giữ sáp tốt, có đủ khổ A3, A4, A5 với mức giá rất hạt dẻ cho học sinh, sinh viên.

Các loại giấy vẽ phấn tiên (Soft Pastel)

Phấn tiên được cấu tạo từ bột phấn thô và không có chất kết dính. Do đó, bạn bắt buộc phải chọn các loại giấy có bề mặt nhám sâu, vân tổ ong hoặc sọc nhám rõ rệt để tạo độ ma sát giúp giữ hạt bụi phấn không bị rơi lả tả. Định lượng giấy cho chất liệu này thường từ 125 gsm đến 160 gsm.

Các dòng giấy vẽ phấn tiên bạn có thể tham khảo:

• Giấy Canson Mi-Teintes (160 gsm): Có chứa thành phần cotton, một mặt vân tổ ong và một mặt vân sọc nhám kèm nhiều màu nền như xám, nâu, đen giúp tôn sắc độ phấn tiên.
• Giấy Fabriano Tiziano (160 gsm): Thương hiệu Ý với kết cấu răng giấy nhám sâu bám phấn cực tốt, đạt tiêu chuẩn Acid-free giúp tranh không bị biến màu theo thời gian.

Các loại giấy vẽ màu Acrylic và Gouache

Màu Acrylic và Gouache (màu bột cải tiến) khi vẽ thường dùng ít nước nhưng trọng lượng màu nặng, đòi hỏi giấy bìa phải rất dày, cứng từ 300 gsm đến 400 gsm. Kết cấu xơ sợi phải bện chặt để không bị cong vênh dưới sức nặng của lớp polymer (gốc nhựa) và chịu được bay vẽ đắp màu.

Các thương hiệu giấy vẽ Acrylic và Gouache bạn có thể tham khảo:

• Giấy Canson Acrylic (380 gsm): Bề mặt ép vân vải bố (canvas) chân thực, không chứa axit, chịu được kỹ thuật đắp màu đặc tốt mà không bị bở.
• Giấy Strathmore 400 Series (400 gsm): Chất giấy siêu nặng từ Mỹ, bề mặt linen mịn màng giúp nét cọ lướt êm, đạt tiêu chuẩn bảo tồn bảo tàng.
• Giấy Potentate Acrylic & Gouache (300 gsm): Dạng cuốn sketchbook gáy keo hoặc lò xo tiện lợi, giá hạt dẻ, bề mặt nhám vừa giúp màu bám tốt.
• Giấy Clairefontaine Paint’ON (250 gsm – 300 gsm): Dòng giấy đa chất liệu của Pháp, có nhiều màu nền độc đáo (đen, denim, xám) giúp bài vẽ nổi bật.

Hướng dẫn cách chọn giấy vẽ phù hợp cho người mới học

Để không bị ngợp giữa thiên đường họa cụ và tối ưu hóa chi phí, các bạn có thể áp dụng công thức chọn giấy sau:

1. Xác định chất liệu vẽ chính: Vẽ chì chọn giấy mỏng, mịn hoặc nhám nhẹ (120 gsm – 180 gsm). Vẽ màu nước bắt buộc chọn giấy dày (300 gsm). Vẽ sáp dầu chọn giấy có độ nhám vừa phải.
2. Chọn phân khúc phù hợp: Khi mới tập vẽ, chưa cần đầu tư các loại giấy đắt tiền như Arches hay Moulin du Roy. Hãy bắt đầu với các dòng giấy student grade chất lượng ổn định như Happy, Nabii, Canson dòng thường hoặc BaoHong Academy để luyện tay cho thoải mái.
3. Để ý kỹ thông số Acid-free: Dù là giấy rẻ tiền, hãy chọn loại không chứa axit để bài vẽ luyện tập của bạn không bị biến màu, vàng ố sau vài tuần cất giữ.

Xem thêm: Các loại màu vẽ tranh phổ biến & Cách chọn cho người mới

Lời kết

Tóm lại, việc hiểu rõ đặc tính của các loại giấy vẽ sẽ giúp bạn chọn đúng loại giấy hợp với màu mình đang dùng, giữ cho bề mặt tranh không bị cong vênh, xù lông hay xỉn màu, đồng thời tránh lãng phí tiền bạc. Từ những trải nghiệm thực tế được đội ngũ giáo viên tại Mỹ Thuật Bụi đúc kết và chia sẻ trên đây, hy vọng bạn sẽ tìm được loại giấy phù hợp nhất với nhu cầu của mình!